पुरीनगरस्य विश्वप्रसिद्धश्रीजगन्नाथजीमन्दिरस्य दक्षिणद्वारस्य समीपं श्री हनुमानजीमूर्तेः कथा अद्भुता अस्ति।
कथ्यते यत् मन्दिरस्य समीपे स्थिताः समुद्रस्य तरङ्गाः कदापि मन्दिरस्य प्राङ्गणे आगच्छन्ति स्म, यस्मात् कारणात् प्रायः सर्वदा एव स्थितिः आपदा इव आसीत्, येन तत्र आगच्छन्तः भक्ताः बहु कष्टं जनयन्ति स्म .
एकदा वरुणः भगवन्तं द्रष्टुम् इच्छति स्म अतः सः मन्दिरं गतः फलतः नगरं प्लावितम् अभवत् ।
मन्दिरनगरं समुद्रजलस्य प्रवेशं निवारयितुं किमपि भवतु इति निवासिनः इच्छन्ति स्म । इदानीं कः एतत् जघन्यं कार्यं कर्तुं शक्नोति स्म ? भगवान् जगन्नाथः हनुमन्तस्य समीपं गतवान्, यः भगवतः रामकाले सहजतया समुद्रं लङ्घ्य सीतां मातरं अन्वेष्टुं कृतवान् आसीत् ।
हनुमान् हर्षेण तदनुमोदितवान्। सर्वे च निश्चिन्तः प्रसन्नाः च अभवन् ।
परन्तु यथा यथा दिवसाः गच्छन्ति स्म तथा तथा हनुमानः दुःखं अनुभवितुं आरब्धवान् ।
यस्मादन्नं तेभ्यः दत्तम् आसीत् । कथ्यते यत् तस्मिन् काले केवलं खिचडी (तण्डुलदालनिर्मितं व्यञ्जनं) भगवते जगन्नाथाय भोगरूपेण अर्पितं भवति स्म । हनुमते अपि तथैव दत्तम्। सः क्लिष्टः अभवत्। अयोध्यायां स्वादिष्टानि भोजनानि भोक्तुं तस्य अनुभवः अभवत् ।
अतः एकस्मिन् दिने सः आत्मनः संयमं कर्तुं न शक्नोति स्म, किञ्चित्कालं यावत् अयोध्यां गमिष्यामि, यथाशक्ति विविधानि आहारपदार्थानि खादित्वा सः शीघ्रं पुनः पुरीनगरं प्रत्यागमिष्यति इति चिन्तयति स्म ।
अतः सः स्वादिष्टानि व्यञ्जनानि आस्वादयितुं रात्रौ अयोध्यां गतवान् । तस्याभावे तु समुद्रः पुरं प्रविष्टवान्। सर्वे चिन्तयन्ति स्म यत् एतत् कथं जातम्?
शीघ्रमेव ते ज्ञातवन्तः यत् हनुमानः अल्पकालं यावत् नगरे नास्ति, अनुज्ञां विना अवकाशं च गृहीतवान् ।
भगवान् जगन्नाथः हनुमान् शृङ्खलाभिः बद्धः इति आज्ञां दत्तवान् । हनुमतः स्वस्य त्रुटिं स्वीकृत्य ग्रन्थिं बद्धुं प्रसन्नः अभवत् । प्रत्येकं लिङ्के भगवतः रामस्य नाम उत्कीर्णं भवति इति कथ्यते ।
अतः अत्र हनुमान् वेदी हनुमान् अथवा बेदी हनुमान् अर्थात् शृङ्खलाबद्ध हनुमान् इत्यपि उच्यते। सः दरिया महावीर इति अपि प्रसिद्धः अस्ति ।
प्रसादं किम्?
हनुमानः स्वप्रकरणस्य याचनां कुर्वन् जगन्नाथं भगवन्तं न्यवेदयत् यत् रात्रौ अयोध्यानगरं पलायितव्यम् इति कारणम् । भगवान् जगन्नाथः समस्यां अवगत्य तस्मात् दिवसात् एव निर्णयः अभवत् यत् भगवते जगन्नाथस्य कृते विविधाः प्रकाराः आहाराः अर्पिताः भविष्यन्ति तथा च विविधाः व्यञ्जनानि अपि हनुमानस्य कृते अर्पितानि भविष्यन्ति। हनुमान् इदानीं प्रसन्नः सन् तत्र स्थातुं निश्चितवान् ।
ततः परं ज्वारभाटाः कदापि नगरं न प्रविशन्ति स्म, कदापि निवासिनः न बाधन्ते स्म ।
हनुमान् श्रीक्षेत्रस्य रक्षकदेवता अभवत्।
No comments:
Post a Comment